Tại tọa đàm “Khai thác sức cầu nội địa, mở rộng đầu ra cho sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi” do Tạp chí Công thương tổ chức sáng 3/9, ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), cho rằng hiệu quả phát triển thị trường cần được nhìn từ doanh số ổn định, đơn hàng lặp lại và quan hệ thương mại dài hạn, thay vì chỉ tính số lượng sản phẩm được đưa đi trưng bày, giới thiệu.

Theo ông Tuấn, hiện có 5 không gian thị trường cần được ưu tiên khai thác đối với nhóm sản phẩm này. Đó là hệ thống phân phối hiện đại tại các đô thị và trung tâm tiêu dùng lớn; thương mại điện tử, mạng xã hội và các nền tảng bán hàng đa kênh; thị trường gắn với du lịch văn hóa, trải nghiệm; các phân khúc quà tặng, chăm sóc sức khỏe, tiêu dùng xanh và có trách nhiệm; cùng thị trường tại chỗ và thương mại hai chiều ở khu vực miền núi, biên giới.

Đáng chú ý, thương mại điện tử được đánh giá là kênh giúp sản phẩm vùng xa rút ngắn khoảng cách với người tiêu dùng. Không gian số không chỉ hỗ trợ bán hàng mà còn giúp giới thiệu nguồn gốc, bản sắc văn hóa và câu chuyện của sản phẩm thông qua hình ảnh, video và dữ liệu được xác thực.

Trong khi đó, du lịch văn hóa và trải nghiệm cũng mở ra dư địa lớn khi sản phẩm địa phương có thể được đưa vào các điểm du lịch cộng đồng, khách sạn, nhà hàng, sân bay, ga tàu, điểm dừng chân, bảo tàng và trung tâm văn hóa. Theo ông Tuấn, việc gắn sản phẩm với trải nghiệm bản địa có thể tạo ra giá trị gia tăng cao hơn, khi người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến chất lượng mà còn chú trọng môi trường, sinh kế cộng đồng và bản sắc văn hóa.

“Không phải sản phẩm nào cũng cần bán đại trà hoặc vào siêu thị. Quan trọng là lựa chọn đúng phân khúc, đúng quy mô và đúng câu chuyện của sản phẩm”- ông Tuấn nhấn mạnh.

Hàng trăm sản phẩm đặc trưng cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Tây Bắc được trưng bày tại Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 9 với chủ đề “Điện Biên phố”. Ảnh: Phương Lan

Từ góc độ chương trình OCOP và phát triển kinh tế nông thôn, ông Đào Đức Huấn, Trưởng phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn, Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho hay, sản phẩm vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có những đặc trưng riêng về sản xuất, văn hóa và thương mại. Do đó, không thể áp dụng một cách tiếp cận thị trường đồng loạt cho tất cả sản phẩm. Quá trình đưa sản phẩm ra thị trường cần sự thích ứng trên ba phương diện gồm sản phẩm, tổ chức sản xuất và khả năng thương mại.

Trước hết, sản phẩm phải vừa giữ được giá trị đặc trưng, vừa phù hợp thị hiếu và nhu cầu của người tiêu dùng. Việc chuẩn hóa cũng không chỉ dừng ở bao bì mà phải bắt đầu từ quy trình sản xuất, chất lượng, an toàn và những đặc tính riêng của sản phẩm địa phương.

Bên cạnh đó, tổ chức sản xuất phải ổn định, thường xuyên để có khả năng đáp ứng đơn hàng và duy trì quan hệ với các kênh phân phối. Đây là yêu cầu quan trọng bởi thị trường không chỉ cần sản phẩm tốt mà còn cần nguồn cung ổn định.

Theo ông Huấn, các chủ thể OCOP, hợp tác xã, hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ cũng phải thay đổi về năng lực quản trị, điều phối, kỹ năng số và tổ chức logistics. Đây là điều kiện để sản phẩm có thể đáp ứng yêu cầu khác nhau của từng kênh phân phối.