Các loại bảo lãnh ngân hàng phổ biến nhất hiện nay

Các loại bảo lãnh ngân hàng phổ biến nhất hiện nay

Bảo lãnh ngân hàng có thể là một khái niệm còn khá xa lạ với nhiều người. Tuy nhiên lại khá quen thuộc trong giới kinh doanh, tài chínhngân hàng. Dịch vụ này mới được xuất hiện trong vài năm trở lại đây. Do nhu cầu hội nhập ngày càng tăng cao, đòi hỏi các giao dịch phải được chứng thực rõ ràng, minh bạch.

Vậy có các loại bảo lãnh ngân hàng nào ? Sau đây, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu khái niệm về bảo lãnh ngân hàng cũng như các loại hình bảo lãnh được sử dụng phổ biến nhé!

Khái niệm về bảo lãnh ngân hàng là gì

Bảo lãnh ngân hàng là một loại bảo đảm bằng văn bản của một ngân hàng về trách nhiệm của người đi vay. Điều này được hiểu rằng, nếu người vay không thể thanh toán được khoản nợ. Ngân hàng bảo lãnh sẽ chịu trách nhiệm thanh toán nó trong phạm vi số tiền được ghi rõ trong giấy bảo lãnh.

Khái niệm bảo lãnh ngân hàng

Khái niệm bảo lãnh ngân hàng

Đặc điểm của bảo lãnh ngân hàng

+ Bảo lãnh ngân hàng là một giao dịch thương mại (hay còn được xem là hành vi thương mại) mang tính đặc thù.

+ Các hoạt động bảo lãnh ngân hàng thường do chủ thể, đặc biệt là tổ chức tín dụng (trong đó chủ yếu là các ngân hàng) thực hiện.

+ Tổ chức tín dụng không chỉ có tư cách bảo lãnh mà còn mang tư cách của một nhà kinh doanh ngân hàng, tiền tệ

+ Giao dịch bảo lãnh ngân hàng sẽ tạo lập hai hợp đồng. Bao gồm hợp đồng dịch vụ bảo lãnh và hợp đồng bảo lãnh (hay cam kết bảo lãnh). Tuy có mối quan hệ nhân quả và ảnh hưởng lẫn nhau, nhưng hai hợp đồng này vẫn độc lập về phương diện chủ thể và phương diện quyền, nghĩa vụ pháp lý của các chủ thể.

+ Giao dịch bảo lãnh ngân hàng là một giao dịch kép, không phải chỉ là giao dịch giữa hai phía hay ba phía.

Phân loại bảo lãnh ngân hàng

Theo mục đích của bảo lãnh ngân hàng

Loại Bảo lãnh thực hiện hợp đồng

Bảo lãnh thực hiện hợp đồng là loại bảo lãnh ngân hàng do tổ chức tín dụng phát hành cho bên nhận bảo lãnh cam kết việc thực hiện đúng, đầy đủ các nghĩa vụ như hợp đồng đã ký kết. Trong trường hợp khách hàng thực hiện không đúng và không đầy đủ các nghĩa vụ trong hợp đồng, tổ chức tín dụng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết trước đó.

Đây là loại bảo lãnh ngân hàng được sử dụng phổ biến nhất hiện nay và có thể không phải yêu cầu một loại bảo lãnh nào khác đi kèm trong quá trình mua bán hàng hoá hay dự thầu xây dựng.

Loại Bảo lãnh dự thầu

Bảo lãnh dự thầu là sự cam kết của ngân hàng với bên mời thầu để bảo đảm quyền lợi và nghĩa vụ tham gia dự thầu của các khách hàng. Nếu khách hàng bị phạt do vi phạm quy định dự thầu mà không nộp/ không nộp đủ/ nộp muộn số tiền phạt cho bên mời thầu thì tổ chức tín dụng sẽ thực hiện nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng.

Về bản chất, mục đích của bảo lãnh dự thầu là bảo đảm việc khách hàng dự thầu không rút lui/ không thay đổi ý định hoặc điều khoản khi đã trúng thầu.

Loại Bảo lãnh thanh toán

Bảo lãnh thanh toán là loại bảo lãnh ngân hàng mà được sử dụng trong các hợp đồng mua bán thiết bị hàng hóa trả chậm. Thực chất, quan hệ giữa người bán và người mua là quan hệ tín dụng thương mại, theo đó người mua chấp nhận điều khoản trả tiền hàng hoá theo từng kỳ hạn nợ cụ thể.

Trong trường hợp người mua không thanh toán/ thanh toán không đủ/ thanh toán chậm số tiền theo hợp đồng mua bán thì ngân hàng bảo lãnh sẽ chịu trách nhiệm trả thay cho người mua như đã cam kết trong hợp đồng bảo lãnh.

Loại Bảo lãnh bảo đảm chất lượng sản phẩm theo hợp đồng

Bảo lãnh bảo đảm chất lượng sản phẩm theo hợp đồng là loại bảo lãnh ngân hàng được sử dụng trong trong lĩnh vực thi công, xây lắp để bảo hành chất lượng cho các công trình, máy móc thiết bị… Ngân hàng bảo lãnh phát hành cho bên nhận bảo lãnh bảo đảm khách hàng thực hiện chính xác, đầy đủ các điều khoản thỏa thuận trong hợp đồng về chất lượng của sản phẩm với bên nhận bảo lãnh.

Nếu khách hàng bị phạt do không thực hiện đúng các thoả thuận trong hợp đồng đã ký kết với bên nhận bảo lãnh mà không nộp/ nộp không đầy đủ/ nộp muộn tiền phạt cho bên nhận bảo lãnh, khi đó tổ chức tín dụng sẽ thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh đã cam kết trong hợp đồng.

Loại Bảo lãnh hoàn lại thanh toán

Bảo lãnh hoàn lại thanh toán là một loại bảo lãnh do tổ chức tín dụng phát hành cho bên nhận bảo lãnh, cam kết về việc đảm bảo nghĩa vụ hoàn lại tiền tạm ứng trước của khách hàng trong hợp đồng đã ký với bên nhận bảo lãnh trước đó.

Trong trường hợp khách hàng vi phạm điều khoản hợp đồng với bên nhận bảo lãnh và phải hoàn trả số tiền cung ứng trước cho bên nhận bảo lãnh, tổ chức tín dụng sẽ có trách nhiệm hoàn trả số tiền ứng trước cho bên nhận bảo lãnh.

Các loại bảo lãnh ngân hàng phổ biến

Các loại bảo lãnh ngân hàng phổ biến

Theo phương thức phát hành bảo lãnh ngân hàng

Loại Bảo lãnh trực tiếp

Bảo lãnh trực tiếp là loại bảo lãnh ngân hàng có ít thành phần tham gia và đơn giản nhất. Bảo lãnh trực tiếp được thực hiện dựa trên mối quan hệ giữa ba bên trong quan hệ bảo lãnh. Trong bảo lãnh trực tiếp, ngân hàng bảo lãnh cam kết thanh toán trực tiếp chi phí với người thụ hưởng mà không cần phải qua một bên trung gian nào cả. Sau khi đã bồi thường cho bên thụ hưởng bảo lãnh, ngân hàng có thể trực tiếp truy đòi bồi hoàn từ bên được bảo lãnh.

Loại Bảo lãnh gián tiếp

Bảo lãnh gián tiếp là loại bảo lãnh mà bên được bảo lãnh sẽ yêu cầu ngân hàng thứ nhất (hay còn được gọi là ngân hàng chỉ thị) đề nghị ngân hàng thứ 2 (gọi là ngân hàng phát hành) đưa ra cam kết bảo lãnh chuyển cho bên thụ hưởng.

Trong loại bảo lãnh gián tiếp này, bên được bảo lãnh không trực tiếp bồi hoàn cho ngân hàng phát hành bảo lãnh; thay vào đó, ngân hàng chỉ thị sẽ chịu trách nhiệm bồi hoàn trực tiếp cho ngân hàng phát hành thông qua bảo lãnh đối ứng do chính ngân hàng này đưa ra.

Bảo lãnh đối ứng cũng có nội dung và điều khoản quy định như trong bảo lãnh chính thức. Sau khi đã bồi hoàn cho ngân hàng phát hành bảo lãnh (ngân hàng thứ 2), đến lượt mình ngân hàng chỉ thị (ngân hàng thứ 1) lại có thể truy đổi từ phía bên được bảo lãnh.

Nói chung, trong hoạt động bảo lãnh gián tiếp có ít nhất 4 thành phần tham gia, đó là: Ngân hàng chỉ thị, ngân hàng phát hành bảo lãnh, bên được bảo lãnh và bên hưởng thụ bảo lãnh. Thông thường, bảo lãnh gián tiếp được sử dụng chủ yếu trong trường hợp bên thụ hưởng ở nước ngoài và ngân hàng phát hành bảo lãnh nằm tại quốc gia của bên thụ hưởng. Vì thế, quyền lợi của bên thụ hưởng được bảo vệ chắc chắn hơn.

Theo đối tượng bảo lãnh

Loại Bảo lãnh trong nước

Bảo lãnh trong nước là loại bảo lãnh mà các thành phần tham gia như: người yêu cầu bảo lãnh, người được bảo lãnh và ngân hàng bảo lãnh phải ở trong phạm vi một quốc gia.

Một số hình thức bảo lãnh được áp dụng cho loại bảo lãnh này như: bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh hoàn lại thanh toán…được thực hiện thông qua ngân hàng phát hành bảo lãnh.

Loại Bảo lãnh nước ngoài

Bảo lãnh nước ngoài là loại hình bảo lãnh mà các thành phần bảo lãnh không cùng một quốc gia. Trong đó chỉ có một bên ở trong nước, bên còn lại ở nước ngoài. Loại hình bảo lãnh này thường sử dụng các hình thức bảo lãnh sau:

+ Mở thư tín dụng mua hàng trả chậm.

+ Ký bảo lãnh trên hối phiếu nhận nợ với nước ngoài.

+ Phát hành thư bảo lãnh.

+ Lập giấy chứng nhận kỳ hạn nợ.

Phân loại các dạng bảo lãnh ngân hàng chi tiết nhất

Phân loại các dạng bảo lãnh ngân hàng chi tiết nhất

Theo hình thức sử dụng

Loại Bảo lãnh vô điều kiện (hay loại bảo lãnh theo yêu cầu)

Bảo lãnh vô điều kiện là loại hình bảo lãnh mà trong đó việc thanh toán sẽ được thực hiện ngày sau khi ngân hàng bảo lãnh nhận được yêu cầu thanh toán đầu tiên của người thụ hưởng mà không cần bất cứ một chứng từ hay tờ giấy nào kèm theo.

Ngân hàng xem đó như một lệnh thanh toán không thể từ chối và phải thực hiện nhanh chóng. Loại bảo lãnh vô điều kiện mang tính độc lập cao đồng thời được sử dụng khá rộng rãi vì nó mang lại nhiều lợi ích cho người thụ hưởng bảo lãnh hơn.

Tuy nhiên, bảo lãnh vô điều lại có nhược điểm là mang tính chủ quan trong việc đòi bồi thường. Do đó có thể xảy ra tình trạng lừa đảo, gian lận nếu người thụ hưởng không trung thực. Vì vậy, khi sử dụng loại bảo lãnh vô điều kiện này các bên đối tác phải có độ tin cậy cao.

Loại Bảo lãnh có điều kiện

Bảo lãnh có điều kiện là loại bảo lãnh ngân hàng mà trong đó, khi người thụ hưởng muốn được thanh toán tiền phải xuất trình chứng từ hoặc giấy tờ chứng minh sự vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng của đối tác (người được bảo lãnh).

Bảo lãnh có điều kiện có nhược điểm là thanh toán bồi thường cho người thụ hưởng bị chậm trễ, có thể gây ra tranh chấp giữa các đối tác. Với các điều kiện về chứng từ phức tạp thì bảo lãnh có điều kiện là một loại bảo lãnh ngân hàng kém linh hoạt, quy trình phức tạp nên ít được sử dụng trong các dịch vụ của ngân hàng thương mại.

Dù là áp dụng loại bảo lãnh nào, người được bảo lãnh vẫn phải trả chi phí bảo lãnh. Phí bảo lãnh là chi phí mà người được bảo lãnh phải trả cho ngân hàng bảo lãnh. Phí bảo lãnh phải đảm bảo bù đắp các chi phí bỏ ra của ngân hàng có tính đến các rủi ro mà ngân hàng có thể gặp phải.

Trong trường hợp xét bảo lãnh dưới góc độ một sản phẩm/dịch vụ thì phí bảo lãnh chính là giá của sản phẩm/ dịch vụ đó.

Phí bảo lãnh = Số tiền bảo lãnh * Tỷ lệ phí * Thời gian bảo lãnh

Trong đó:

+ Số tiền bảo lãnh: Là số tiền ngân hàng bảo lãnh cam kết trả thay khi bên được bảo lãnh không thực hiện đúng các điều khoản đã ký kết trong hợp đồng bảo lãnh.

+ Tỷ lệ phí (%): Được quy định cụ thể với từng loại bảo lãnh, từng ngân hàng và từng quốc gia khác nhau.

+ Phí bảo lãnh được tính vào phí dịch vụ nói chung của ngân hàng bảo lãnh và đóng góp trực tiếp vào lợi nhuận của ngân hàng đó.

Như vậy, với những ý nghĩa của nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng cũng như xu hướng phát triển chung của nền kinh tế thế giới. Việc ra đời và phát triển nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng là một tất yếu trong điều kiện kinh tế nước ta đang chuyển sang nền kinh tế thị trường.

Leave a Reply

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *